She her ne demek ekşi ?

Gurler

Global Mod
Global Mod
Sözlük kültürü, İngilizce, toplumsal cinsiyet ve dijital iletişim
[HEADING=1]She/Her Ne Demek Ekşi Sözlük? Anlamı, Kullanımı ve Tartışmaların Arka Planı[/HEADING]
She/her ifadesini ilk kez LinkedIn profilinde, bir akademisyenin e-posta imzasında veya sosyal medyada birinin isminin yanında görenler için konu ilk başta biraz kafa karıştırıcı olabiliyor. İngilizce bilen biri bile “She zaten kadınlar için kullanılan ‘o’ değil mi, peki neden bir insan bunu ayrıca yazma ihtiyacı duyuyor?” diye düşünebilir. Aslında mesele yalnızca İngilizce dil bilgisi değil; aynı zamanda kimlik, iletişim, toplumsal beklentiler ve insanların birbirine nasıl hitap ettiğiyle ilgili.

Ekşi Sözlük'te yer alan she her hers başlığındaki tartışmalar da bu merakı yansıtıyor. Bazı yazarlar ifadeyi uluslararası iletişimde yanlış hitap edilmesini önleyen pratik bir yöntem olarak değerlendirirken bazıları gereksiz bir sosyal medya alışkanlığı olarak görüyor. Başka bir kesim ise bu kullanımı LGBTİ+ bireylerin görünürlüğü ve toplumsal kabul açısından ele alıyor. ekşi sözlük+1

Peki, she/her tam olarak ne anlama geliyor? Bir kişinin profilinde bu ifadeyi kullanması cinsel yönelimi hakkında bilgi verir mi? Erkekler de benzer zamirler kullanıyor mu? Gelin, konuyu hem günlük hayattan örneklerle hem de güvenilir kaynakların ortaya koyduğu bilgilerle inceleyelim.

[ B ] başlıklarını kullanan forum formatında konuyu tartışırken en önemli ayrım şu: Bir ifadenin İngilizce dil bilgisindeki anlamıyla toplumsal hayatta taşıdığı anlam aynı şey değildir.
[HEADING=1]1. She/her ne demek? Türkçe karşılığı nedir?[/HEADING]
İngilizcede she ve her, üçüncü tekil şahıs için kullanılan zamirlerdir. Türkçede ikisi de bağlama göre “o” şeklinde karşılanabilir; ancak cümlede üstlendikleri görev farklıdır.

- She: Bir cümlede özne olarak kullanılır. Türkçedeki karşılığı genellikle “o”dur.

- Her: Nesne olarak kullanıldığında “onu” veya “ona” anlamına gelebilir. İyelik bildiren kullanımlarda ise “onun” anlamını taşır.

- Hers: Bir şeyin o kişiye ait olduğunu, yani “onunki” anlamını ifade eder.

Örneklere bakalım:

- She is a doctor. - O bir doktor.

- I called her yesterday. - Dün onu aradım.

- This is her book. - Bu onun kitabı.

- That book is hers. - O kitap onunki.

Buradaki önemli ayrıntı, Türkçedeki “o” zamirinin kadın ve erkek için aynı olmasıdır. İngilizcede ise she genellikle kadınlar için, he ise genellikle erkekler için kullanılır. Dolayısıyla İngilizce konuşan biri, karşısındaki kişiden bahsederken doğru zamiri seçmek durumunda kalabilir.

[ B ] **She/her profilinde yazıyorsa ne anlamalıyız?

Bir kişinin adının yanında “she/her” yazması, başkalarının o kişiden bahsederken she ve her zamirlerini kullanmasını istediğini veya bu zamirlerle anılmaktan rahatlık duyduğunu gösterir.

Örneğin, uluslararası bir şirkette çalışan Emily adlı bir kişinin e-posta imzasında şu ifade bulunabilir:

Emily Carter - Marketing Manager - She/Her

Bu ifade, Emily'den İngilizce konuşurken “she” ve “her” zamirleriyle söz edilmesinin uygun olduğunu belirtir. Buradaki amaç, bir unvan eklemekten çok iletişimde kullanılacak zamirleri açıklamaktır.

Glasgow Üniversitesi'nin LGBTİ+ öğrencilere yönelik bilgilendirme sayfası da zamirlerin insanlardan bahsederken kullanılan sözcükler olduğunu ve bir kişinin cinsiyetini yalnızca görünüşünden hareketle kesin olarak belirleyemeyeceğimizi açıklıyor. LGBT+ Students+1
[HEADING=1]2. Ekşi Sözlük'te she/her tartışması neden bu kadar ilgi görüyor?[/HEADING]
Ekşi Sözlük'teki she/her/hers başlığı, ifadenin yalnızca sözlük anlamının değil, kullanım amacının da tartışıldığını gösteriyor.

Başlıktaki farklı görüşleri üç temel noktada toplamak mümkün.

Birinci görüş: İşlevsel bir iletişim aracı.

Bu yaklaşımı benimseyenlere göre özellikle uluslararası yazışmalarda isimden, fotoğraftan veya unvandan kişinin nasıl hitap edilmek istediğini anlamak her zaman mümkün değil. Zamirleri belirtmek, yanlış hitapları azaltabilir ve iletişimi kolaylaştırabilir.

İkinci görüş: Gereksiz bir sosyal medya alışkanlığı.

Bazı kullanıcılar Türkçede kadın ve erkek için ayrı üçüncü şahıs zamirleri bulunmadığına dikkat çekiyor. Bu nedenle İngilizce konuşulan ortamlarda anlamlı olabilen bir uygulamanın Türkçe profillerde kullanılmasını gereksiz veya gösteriş amaçlı bulabiliyorlar.

Üçüncü görüş: Toplumsal dayanışma ve görünürlük.

Başka bir yaklaşım ise zamir belirtmenin yalnızca kişinin kendisini tanımlamasıyla sınırlı olmadığını savunuyor. Cisgender kişiler, yani cinsiyet kimliği doğumda kendilerine atanan cinsiyetle örtüşen kişiler de zamirlerini belirterek bu uygulamanın yalnızca trans veya non-binary kişilere özgü bir işaret olarak görülmesini önlemeye katkıda bulunabilir.

Ekşi Sözlük'teki tartışmalarda uluslararası yazışmalarda yanlış hitap edilmesi ve zamir kullanımının gerekliliği gibi konuların öne çıkması, bu üç yaklaşımın günlük hayatta nasıl karşılaştığını gösteriyor. Ancak sözlük girdileri kullanıcıların kişisel görüşleridir; bunları toplumun tamamının düşüncesini temsil eden bilimsel bir araştırma gibi değerlendirmemek gerekir. ekşi sözlük+1

Bence tartışmanın asıl düğüm noktası şu: Bir uygulamanın herkes için zorunlu olmaması, onu kullanan kişiler için anlamsız olduğu anlamına gelir mi? Aynı şekilde, bir uygulamanın bazı insanlara fayda sağlaması da herkesin onu kullanmak zorunda olduğu anlamına gelmez.

Bu ayrımı yaptığımızda, konu üzerinden yürütülen tartışmaların daha sağlıklı bir zemine oturduğunu görebiliriz.
[HEADING=1]3. She/her kullanan herkes LGBTİ+ mı?[/HEADING]
Hayır. Bu, konuyla ilgili en yaygın yanlış anlamalardan biri.

Bir kişinin she/her kullanması, onun lezbiyen, biseksüel, trans veya başka bir cinsel yönelime sahip olduğunu tek başına göstermez. Aynı şekilde he/him kullanan bir erkeğin eşcinsel olduğu da söylenemez.

Burada üç kavramı birbirinden ayırmak gerekiyor:

- Cinsiyet kimliği: Kişinin kendi cinsiyetine ilişkin içsel deneyimi ve tanımlaması.

- Cinsel yönelim: Kişinin romantik, duygusal veya cinsel olarak kimlere ilgi duyduğu.

- Zamir kullanımı: Başkalarının o kişiden söz ederken hangi sözcükleri kullanmasının uygun olduğunu belirtmesi.

Amerikan Psikoloji Birliği (APA), cinsiyet kimliği ile cinsel yönelimin farklı kavramlar olduğunu açıkça belirtiyor. Bir kişi kadın olabilir ve erkeklerden hoşlanabilir; kadın olabilir ve kadınlardan hoşlanabilir; erkek olabilir ve erkeklerden hoşlanabilir. Zamir bilgisi bunların hangisinin geçerli olduğunu tek başına açıklamaz. https://www.apa.org+1

Gerçek hayattan bir örnek düşünelim: Bir üniversitede çalışan, kendisini kadın olarak tanımlayan ve erkeklerle romantik ilişki yaşayan bir akademisyen, uluslararası yazışmalarda she/her kullanabilir. Aynı zamirleri kullanan bir trans kadın akademisyen de olabilir. İki kişinin zamirleri aynı olsa da yaşam deneyimleri ve kimlikleri farklı olabilir.

Peki bir erkek she/her kullanabilir mi? Evet, kişi kendisini bu zamirlerle ifade etmeyi tercih edebilir. Zamir kullanımı, bir insanın bütün kimliğini tek başına belirleyen bir etiket değildir.

Bu nedenle sosyal medyada birinin profilinde bu ifadeyi gördüğümüzde, yalnızca zamirlerinden hareketle özel hayatı veya cinsel yönelimi hakkında çıkarım yapmak doğru olmaz.
[HEADING=1]4. He/him, she/her ve they/them arasındaki fark nedir?[/HEADING]
İngilizcede kişisel zamirler, kişinin nasıl anılacağını belirtmek açısından farklı biçimlerde kullanılabilir.

Zamir grubu Türkçe karşılığı ve genel kullanım

She/her/hers Genellikle kadınlar tarafından kullanılan zamirler

He/him/his Genellikle erkekler tarafından kullanılan zamirler

They/them/theirs Cinsiyet belirtmeyen, tekil kişiler için de kullanılabilen zamirler

She/they Kişinin her iki zamir grubuyla da anılmaktan rahat olduğunu belirtebilir

He/they Kişinin hem he/him hem they/them kullanımına açık olduğunu belirtebilir

Bu tabloda “genellikle” ifadesi özellikle önemli. Çünkü zamirlerle cinsiyet kimliği arasında yaygın ilişkiler bulunsa da her insanın kendisini ifade etme biçimi aynı değildir.

Avustralya Ulusal Üniversitesi'nin (ANU) zamirler hakkındaki bilgilendirme metninde de she/her, he/him ve they/them grupları açıklanıyor; bazı kişilerin birden fazla zamir grubunu kullanabildiği belirtiliyor. Services+1
 
Üst